Precies op de grens van Gelderland en Noord-Brabant ligt de stuw van Grave. Deze historische waterkering in de Maas is een van de weinige plekken in Nederland die zich leent voor een waterkrachtcentrale. Wiek-II en Royal HaskoningDHV onderzoeken de kansen om hier een centrale aan te leggen van 0,5 MW in opdracht van de gemeenten Grave en Heumen. Genoeg om ruim 1.000 huishoudens in Heumen en Grave te voorzien van duurzaam opgewekte energie uit water.

Renderend

Medio 2017 is Royal HaskoningDHV op verzoek van de gemeenten Grave en Heumen gestart met een verkenning van de mogelijkheden om elektriciteit uit water te winnen bij de stuw in Grave. Het ingenieursbureau werkt hierbij nauw samen met Ontwikkelingsmaatschappij Oost NL, de Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij (BOM) en stichting Wiek-II.
De uitkomsten van de studie zijn veelbelovend. ‘Maar weinig plekken in ons land zijn geschikt voor deze vorm van energiewinning omdat het hoogteverschil in de meeste watergangen beperkt is. In de stuw bij Grave is het verval groot genoeg. Het is een van de weinig renderende plaatsen voor energie uit water in Nederland’, zegt Michel van Heereveld, waterbouwkundig ingenieur bij Royal HaskoningDHV.

Vismigratie

Om de kans op succes te bepalen heeft Van Heereveld alle relevante zaken onder de loep genomen. ‘De Maas is een belangrijke rivier voor vismigratie. We hebben goed gekeken wat de gevolgen zijn voor vissen als we in de stuw een waterkrachtcentrale plaatsen. Met de juiste turbine is er geen schade aan het leven in de rivier.’ Daarnaast zijn de technische mogelijkheden verkend – welke turbine past het best op deze plek – en is de financiële haalbaarheid onderzocht. Op alle fronten ziet het er gunstig uit.

Watermolens

Om energie uit water te halen, zijn meerdere soorten turbines beschikbaar. De twee meest gebruikte zijn de Kaplan turbine en de vijzelturbine (afbeelding). ‘Om te voldoen aan de eisen voor de vismigratie kunnen we alleen werken met een vijzelturbine. In Duitsland en Frankrijk zijn hier goede ervaringen mee’, aldus Van Heerveld.
Uit de onderzoeken komt naar voren dat de sluis in de stuw, die nu buiten gebruik is, een geschikte locatie zou zijn voor het opwekken van elektriciteit met waterkracht. ‘Door de sluisdeuren weer open te zetten ontstaat er een stroming van water die we kunnen gebruiken voor het opwekken van 3.400 MWh elektriciteit per jaar, genoeg voor zo’n 1.000 huishoudens. In de oude sluis kunnen drie vijzels worden geplaatst, met een gezamenlijk vermogen van 500kW.’

Vijzelturbine (afbeelding: Fish Flow Innovations)

De vijzelturbine is gunstig qua prijs en kan zonder grote ingrepen in de sluis worden geplaatst. ‘We hoeven geen graafwerkzaamheden te doen of een fundering aan te leggen. Dat is van groot belang omdat de sluis een monumentale status heeft.’ Dit type turbine heeft als bijkomend voordeel dat hij eenvoudig verplaatsbaar is. Voor het geval de stuw vernieuwd moet worden – naar verwachting wordt dat na 2028 – kan deze turbine gewoon in gebruik blijven.

Vergunningen

De volgende stap in het proces is om de benodigde vergunningen te verkrijgen. De eigenaar van de stuw, Rijkswaterstaat, moet toestemming geven voor het gebruik. Ook zijn vergunningen nodig om de werken te kunnen uitvoeren, zoals een watervergunning. Voorwaarde is ook dat het Rijksvastgoedbedrijf en de Rijksmonumentendienst hun goedkeuring verlenen voor gebruik van de monumentale stuw. De betrokken partijen zullen zich hier de komende tijd voor inzetten.

Blijf op de hoogte van waterkrachtcentrale Grave. Meld je aan voor onze nieuwsbrief.

Contact: info@wiek-ii.nl